국가인권위원회
09진인0003456
집회불허 및 경찰의 부당한 채증
국가인권위원회 침해구제제1위원회
의결일: 2009년 12월 7일
요지
00경찰서장에게. 신고되거나 신고하려는 집회가 집회및시위에관한법률 제8조제2항에 해당하여 집회인지를 판단함에 있어 2개 이상의 집회 사이에 장소 중복이 발생하는 경우라고 하더라도, 집회일시나 장소를 조정하도록 하거나 적절한 경찰력을 이용하여 그 충돌 및 방해의 가능성을 미리 방지하는 등으로 해당 집회가 최대한 모두 개최될 수 있는 방안을 모색할 것을 권고
집회및시위에관한법률 제8조 제2항 규정에 따른 집회금지 및 사복경찰관의 채증행위에 대한 인권침해 여부
집회및시위에관한법률 제8조 제2항 규정에 따른 집회금지 및 사복경찰관의 채증행위에 대한 인권침해 여부
이유
.. .. .. .. .. .. .
.........
.. . . . . . . . . . .
.................. .............................
............
.....................................
.. . . . . . .
... .......... ...... ...... ....... .. .... ...
....... ..... ..... ...... ..... ... ... .... .
.. .... ... .... ..... ..... ...... ...... ....
...... .... .... ..... ..... .. ... .. .... ...
..... ..... .... ... .... .... ... .... .. ... ..
............... .
... ...................
.. . . . . . .
... ......
. . ... ..... ... ... ......... ......... ..... .
.... .... ...... ... .... ....... ..... ....... ... .... ......
.. ...... .... ..... ...... ....... .... .... ..
.... .. ..... .. .... .... ... ..... ...... ... .
... .... ..... ..... ..... ... ...... ..... .....
...... ... .... .... .... .... .... ..... ..... ... ....
.... .... ..... ... ..... ...... .. ..... ....
.... .... .... .... ..... ... ... .... .... .....
.....
. . ... .... .... .. .... ..... ... ..... ...... ... .... ..
... .. ..... ..... ........ .... ... ..... ...
.. ....... ..... ........ ..... .... .... ... .
... ..... .... ..... ..... .... .... ...... ..
.. ..... ... .... ...... ... .... ..... .... ....
....................
... ................
. . ... ..........
. . . . ... .........
. . . . ... .............
. . . . . . .... ..... ....... ....... ..... .... ..
.. ... ...... .... ......... .... .... ...... .
.. ...... ... ...... ... ... .... ...... .... ..
.... ...... ..... .... .... .... ....... .....
....................................
. . . . . .
. . ... ...........
. . . . ... .. ... ..... ....... ..... ...... ... ....
....... .. .... ....... ..... ..... .... ... ...
.... .... ........ ...... ... .... ...... .... ..... .
.... ... .. .... ........ ... ... .... .... .... ...
....... .... ..... .. .... ... ...... ... .... ..
... ....... ..... ... ....... .. ... ..... ...
.. ....... .... ...... ..... ... ...... .... .
....... .
. . . . ... ......... ..... ........ ...... ... ... .....
.. .......... ... ... .... .... ...... .. .... ...
.... ....... .... ... .. .... ...... .... ...... .
....... .. .... ..... .... ... ....... .. .... ...
....... ........ .... .... ..... .... .... ... ....
.... .. .... ...... .... ..... ..... .. .... ....
... ... ...... ... .... .... .. ... ..... .... ....
...... .... ...... .. ... ... ..... ... .... ....
...................
. . . . ... .. ... ..... .... ....... ... .... .... ...
.... ...... .... ...... ..... ........ .....
.. .... .... ..... .... ..... .... ..... .... ... .
......... ..... .. .... ..... ... ...... ......
... .... ..... .. .... ...... .... .. .... ... ....
.. ... .. .... ... .... ... .... .... ... .... ... ...
... ....... ... .... .. .... .... .... ... .... .
................................
. . . . ... .... .... ...... ... .... ........ .... ...... ..
.... ...... .... .. ... ... ...... ..... ........
... .... ....... ..... .. .... ... ..... .... ..
.... .... ... ... .... ... ....... .. ..... .....
... ..... ..... .... ... ... .. ... ... ...... ..
.... ... .... ..... .. ...... ..... ... .......
... .. ..... ....... ...... .... ....... ... ..
... .. .... ... ........ .... ... ...... ..... ..
.............
. . . . ... .... ...... ... ..... .... ... ... .... ....
...... ...... .. ... .... .... ... ... ... ......
..... .... ..... .......... ........ ... ..
....... ..... ..... .... ... .... .... ..... ..
.. .... ... .. ....... ... ...... ...... ..... .
.............
... ....
. . ..... .......
... ....
. . .... .. ...... .. .... ..... ..... .... ......
.. .... ...... .... .... .. ......... ........
.............
. . ... .... .......................... ... .... .........
........ ...... ..... ... .. .... ........ .... .
... .... .... ..... ... ..... .... ....... ....
.. ... ......... ...... .. ... ... .... ... ... ....
..... ... .... ....... ...... ...... .... ...
.................
. . ... ......... ..... .......... ........ ....
.. ... .... ..... ........ ..... ... ...... ... ... ...
.... .......... ... ... ........ .. .... .... ...
....... ..... .. ..... ... ..... ..... .... ..... ..
...... ... .... ............. ..... .. ........... ....... ..
....... .... ....... ...... .. ...... ... ..... ..
.... .... ... .... .... ..... ....... .. ... ....
............................
. . ... .......... ...... ... .... ......... ....... ... ....
.... ... .... .... ..... .... ..... .... ..... ...
...............................
. . ... .... ... ... .... ...... .... ... ..... ...... ...
.... ........ .... ...... ..... .... .. ..... ..
..... ... .... ... ...... ... ..... ... ...... ...
...... .. ..... .... ........ .. ..... .... ...
.. .... ... .. ..... ... .... ... .... ... ... .. ..
..............
. . ... ....... .... ... ... ..... ...... .... ...
.. ...... .. ..... .... .... ... .... ..... .... ..
..... ... ..... .... ..... ... .... ..... ....
.. ...... ... ... .. .... ... ... ...... .... .. ...
.................................
... ..
. . ... .............
. . . . ....... .... ..... ...... .... ..... .....
........ ..... ...... .... .... ... ...... ...
.... .. ...... .. .... ... ..... ... ...... .....
..... ....... ..... ... ....... ...... .... .
..... ... ...... ...... .... .... .... .... ....
..... .... .... ..... ... .... .... .... .... ...
.....
. . . . ............ ..... ... ....... ..... ..... .
... ..... ..... .... .... .... ..... .........
.... .... ...... ....... .... .. .... ... .....
....... .... ..... .... .... ..... ....... ....
.... .... ... .. .... ... ..... ...... ........ .
.. .... ...... ...... ..... ..... ...... ....
... ..... ... ...... ..... .... .... ..... ... .
... .... ...... .... ....... .. ..... ..... ...
.............. ... .... .............
. . . . ..... .................................
.. .... ... ..... ..... ............. ...... ...
.... ... .... ... .... ...... .... ..... .... ... .
.... ........ ..... ..... ..... ................
..... ....... ......... ...... .... ... ........
..... ..... ..... ... .. ...... ...... ..........
.... .... ... ..... .... ...... ..... ... ....
.................................
. . . . ............. ..... .... .... .... ..... .. ..
... .... .... ....... ..... .. .... ...... ....
..... ...... ... .... ......... ... ........ ... ..... .... .
... .... .... .... .... .... .... .... ..... ..... .
..... ....... .... ..... .... .... .... .... ..
.. ..... ...... ... .... .... .... .... .... ....
.... .... .... .... ...... .... .... .... .. .....
...... ..... .... .. ..... .... .... .... ....
........................... .... .... ......... .....
. . . . ................. ................... ..
... .... .... .... ..... ..... .... ... .... ... .
... .... .... .... .... .... .... .... ...... ..
... ... .... .... .... ...... .... ...... ... ...
.. .... ..... ..... .... .... .... .. ... .......
..... .... .... .... .... ... ... ..... ... .... ..
....... ........ .... ....... ...... ...... ....
...... ... .... ... .... ..... ..... ... .... ...
.... .... .. ... ..... .......... ...... .... .... ......
... ........ ........ .. ........ ........ ......
...............................
. . . . ..... ..... .... ...... .......... ... ... ..
.. .... .... ..... ... .... .... ... ... .. ..... .
.. ... ...... .... .... ..... ... .... ... ... ..
.. .... .. ... ... .... .... .... .. ..... ..... ..
... ... ..... .. ..... .... ..... ... ......... .
... .... ... .... ..... .... ... ...... ... ... ..
.. ..... .. .... .... ....... ... .... ... ......
.... ...... ....... ... ..... ... .... ...... .
..... .. .......... ..... ... ...... ..... ...
.... ... ..... ............ ...... ... .... .......
... ... ...... ..... ...... .... ... ...... ... .
.. .... .... ...... ..... ...... .. .. ... ... ..
............ .
. . . . . .
. . . . ..... ... .... ... .... ... ...... .... ......
..... .... ..... ..... .... .... ....... .... .
.... ........ .... .... .... .... .. ..... .....
.... .... ... .... .... ... ... .... ..... ... ....
.... .. ... .... ..... ... .. .... .... ..... ...
.. ...... ..... .. .. .... ... ... ...... .... ...
... ...... ...... ...... ........ ..... ....
... ..... ... ... ............ ..... .... ....
................... .....................
. . . . ..... ... .... ... ...... ....... ... .. .....
.... ..... .... .. ....... .... .. ..... ..... ....
...... ...... .... ... .... .... ... ..... ... .
.. ... ..... ....... .... .... .... ..... .... ..
.. ..... ...... ... ....... ..... .... ......
..... ..... ..... ..... ... ..... ... ..... .. ..
.... .. ...... ...... .... ..... ..........
...... ... .... ..........................
. . . . .... ..... ...... .... ... .... .. .... ... ... .
... ..... ....... ..... ..... ... ...... ... .
.. ..... ...... ...... ... .... ..... .... ......
....... ..... ... .... .. .... ....... .... ....
... .... ...... ... ... ...... .... .... ..... .
...... .... ..... .... ..... ..... ..... ....
... ..... .... ... .... .... ...... ... .... ...
... .... ...... .... ....... ..... .... .... .
..... ..... ..... ... .............. ...........
.... ..... ....... ........ .... ..... .... .
.......................................
. . . . ...... .... ..... .... ... ...... .. ..... ...
.... .... ... .... ... ...... .... .. ..... ... .
.. ...... .... .... ... .... .... .... ..... .. ..
.. ... ......... ...... ...... .... .. .... ..
.. ... ..... ... .... .... ..... .... ... ... .. ..
..... ... .... ... ... ... .... .... ...... .. ...
.... ... ...... .... ...... .... ...... .... .
.... .... ....... .... .... .. ..... . ... ... ..
.. .... ..... .... ...... .. ... ... .... ..... .
......
. . . . .... ... ...... ... .... ... .... .... ... ...
... ... .... ... ...... .... ..... ... ...... ...
.... .... .... ..... .... ... ..... ... ..... ...
...... .... .... .... .... .... ...... ...... .
.... ... .... ....... .. ... .... ..... ... .....
.. ........ ....... .... .... .... .... .... ..
.... .... ..... ..... ..... .... ...... ..... .
... ... .... .. .... ... .... .. ..... ...... ....
........................
. . . . .......... ....... ...... ... .... ... ... ..... ..
.... ... .... .... .... .... ... ..... .. .... .... .
.. ..... .......... .... .... .... ....... ..
.. ........ .. ..... .. ........ .... ... .... ....
.. .... .. .... ... .. .. ... ..... ... ..... ......
... .... .... .... ... .... ...... .... .... .. .
... ... .... .. .... ..... ... .... .... ..... ...
........................................
.... ..... ..... ........ .... ........ ... .. ....
.... ... .... .... .... ..... .... ..... .... ..
.... .... .... ..... .... ..... ..... ....... .
.. .... .... ... .. ... .... .... .. ..... ..... ..
.. ..... ..... ... ... .... .... ...... ..... ...
......................................
. . . . .... ........ .... ..... .. .... .... ..... ...
... .... .. ...... ..... ..... ..... ..... .. ...
... .. .... ... .... ... ..... .. .... ........ .
.. .. .. ... .. .... ... ...... .. ...... .... ....
..............
. . . . .. ... ....... ....... ...... .... .... ...
... .. .... ... ... .... ... ... .. ...... .... ...
.. .... ..... .. .... .... ... ... .... .... .... ..
... .. .... ... .... .... .... .... .... ..... ..
..... ..... ... .... ..... .... .... ...... .... .
.... ...... .. .. ... .. .... .... ..... ..... ....
... .. .... .... .... ..... .... .... ....... ..
.................
. . . . ..... .. ... ........................ ... .
... ................................
. . ... .............
. . . . ..... .... ... .... ... ...... ... ..... ...
... ..... ... ... .... ..... ... ...... ..... ..
.... ...... ... ...... ... .. .... ... .... .. ... .
...................................
. . . . ....... .... .. ...... ..... ... .... .. ... ....
... ... ..... ...... ... .... ........ ..... ...... ..
.. .. ..... ....... ....... .. .... ...... .... .
.... .................. ... ..... .. ......
.... ... .... .... ..... .... ... ... .... .... .
....
. . . . ....... .... .. ..... ..... ......... .. ... ...
.... ... .... .... .... .... ... ... ...... ....
.... ...... ...... ...... ....... ..... .. ..
.....................
. . . . ........ ... ... .... ..................
....................... ... .... ... ..... ...
.. .... ...... .... .... ... .... .... ....... ... .
... ..... ..... .. .... ... .... ... ..... ..... .
.........................
. . . . ...... ..... ... ....... ...... ...... ....
..... ... .......... .... ... ....... ....... ..... ... ...
....... ...................... ... .... ...
.... ..... ....... ... ...... ..... ....... .
... .... .... .. ..... ..... ..... .. ... ..... ....
.... ...... ... ...... ... .. ... .... ..... ....
...... ..... ..... ..... ... ... ..... .... ..
......................
. . . . ..... ..... ... ..... ...... ..... .... ....
.... .... ..... .............. ...........
.... ....... .... ....... ... ........ .....
....... ... .... .......... ..... .. ..... .. .
.. .... .... ..... ..... .... .... ... ..... ...
... .. ... ...... ... ...... .. .... ........ .. .
....... .... ... ..... ....... ..... ..... ..
.... .... ..... ..... .... ... .. ..... .. .... ...
........ .. ...... .... ... ....... ..... ...
... ..... ..... .... ....... ... .... ... .. ...
...........
. . . . ...... ..... .. ...... ... ...... ..... ...
.. .. ... .... .. .... ..... ... .... ... .. ......
..........................
. . . . ..... .. ... ....................... .... ..
.. .... ....... ...... .... ... ..... .... ... ...
.............
... ..
. . .... ... .... ..... .... ..................
.... ..... .... ... ...... ..... .... .........
......... .... ..... ... ...... ... .... ... ...
...
...... . . .... . . ..
..............
................
...............
별 지
.....
1.「대한민국헌법」
..... .................................
. .........................................
. ... ......
2.「국가인권위원회법」
.......... ...... .... .... ... .... ..... .... ...
... ...... ... ...... ....... .... ... .. .... ... ...
.............................
. . ... ...... ....... ... ........ ......... ... .. .
......... .... ....... ..... ... ..... ... ......
..........................
. . ... .... .........................
. ...........
......... .... ...... .... .... ... .... .... ... ....
........................
. . ... ...... .... .... ...... ...... .... ... ..... .
........
. . ... ..... ......... .... ... ...... ...... ..... ..
.....
. . ... ... ...... ...... .... .... ...... ..... .....
..
. ....... .... ..... ... .... ...... .. .... .... ...
.......
.......... ... .... ...... .... .... ... ...... ...
... ...... ..... .... ...... .. ........ ... ....
............................................
. . ... .......................
. . ... .....................
. ...... .... .... .... ... ..... ... ... ..... ......
...................
3.「집회 및 시위에 관한 법률」
......... .. .... ... ... ....... .... ...... ... ...
... ... .. ... ... .... ... ..... ...... .... ..... ..
... .... ..... ... ... ....... ...... .... .... .....
... ... .... .. .. .... ..... .... .... ..... ... ...
...... ...... .... .. .. .... ...... .... .... ...
..............................
. . ... ..
. . ... ................
. . ... ..
. . ... ........ ..... .. ..... ....... ....... .......
.............
. . . . . ... ..
. . . . . ... ..
. . . . . ... ..
. . . . . ... ...
. . ... .............
. . ... .........................
. .............................................
............................................
. ...... ..... ... .... ..... ... .... ... ..... .. ..
...........................................
. ...... ... .... ... ......... ........ ... ... ....
.. .... .... ... ..... .. ... .... ... ...... ..... ...
..............
. ...... ... .... ... ..... .. ... .... ... ... .... ....
.... ... .... .. .... .... ... ... .... .... ... ..... .
... ... .... ... ... .... ..... ..... ... ..........
.............................
....... .. .... ... ... ... .... ......... ... ..... .
... ......... .... ..... ... .... ... .. ... ... ..
.. ..... .... ..... .... .... ..... .... ... ... ....
.... ... ...... .... .. .... .... ... ... .... ..... .
... .... .... ... .... .... ... .... ..... .... .... ..
... ... .... ... ... ... .... .... .... .... .... ....
........................
. . ... ........ ............................
. . ... ................................
. . ... ..............................
. .......... ... ... .... .... .... ..... ... .... ..
.. ... ... .. ..... ... ... ...... .... .... ..... ...
.... ... ... .... .... ..... .... .. ... ... .... ....
..........
. .....
. .... ... .... ... ... ... .... .. .... ..... ... .....
.........................
.......... .... ...... ... ... .... ...... .... .. ...
... .... .... ........ ... .... .. .... .... ..... ....
...................................
. ..... .... ..... ...... ... ....... .... ..... ...
....................
4.「경찰법」
.......... .... ...... .... ...... .. .... .... ....
...... .. .... ...... .... .... ... ... .... .... ...
............
.......... .... ...... .. .... ..... .... .... ....
... .... .... .... ...... ...... ... ...... ......
........ ....................
5.「경찰관직무집행법」
............ .....
. ... ... .... ..... .... .. ...... .... ..... .... ..
......................
............ ....................
. . ... ..............
. . ... .................
. . ... ................
. . ... ..............
. . ... ...............
........ .... .... ...... ... ... .... .... ..... ..
.. .... .... ... .... ... .... .... ..... .... ...... ..
... .... ......... .... .... ... ... .... .... ... ..
.................
. . ... .. .... .... ... .... .... ... ...... .... .... ....
.
. . ... ....... ........... ....... ...... ...........
.............
. . ... .. .... ... ... .... .... ... ...... ...... ......
..............................
. .....
. ...... ..... .... .. .... ..... ... ........ .... .
........
. .....
........ .... .... ...... ...... .... ....... ... .
... .... .... ... ..... .... ...... .... .... .....
.. .... .... ....... .... ..... .... .... .... ... .
..................................
. ...
6.「형사소송법」
................ .........................
.......... .............. .... ..................
.............. ... ....... .... .... ..... ... ... ...
.................................
. . ... .... .... .... ..... .... ..... ..... ....... ....
..
. . ... ............ .... ..
. ........ .... ... ... ....... ..... ... ...... ..
...........
. ..... ... ...... ... ..... .... .... ...... .... .
.. .. ... .... ..... .... ... ... .... .. .. .... .. .....
....................
7.「인권보호를 위한 경찰관 직무규칙」
......... .. .... .... ...... ...... ..... ......
... ...... ..... ... .... .... ..... ..... .... ..
.....
. .....
8.「경찰복제에 관한 규칙」(2009. 12. 9. 행정안전부령 제120호로 개정되기 전의 것)
......... .... ...................... ... ....
... .... ..... ....... ... ...... ..... .......
..................
. ..... ...... ... ......... ..... .... ... ..... .
.....................................
. ..... .. ..... .... .... .... .... ..... ....... ..
.... ....... ... .... .... ... ...... .... .... ....
..........................................
별지
........ ...... ... ..... ........
.
※ 2008. 1. 28.자 전원위원회 권고 중 집시법 제8조 제2항 관련 부분
. . . . ......... ......... .. ........ ...
..... ...... ..... .... ... .... ... .. ....
.................
. . . . ... ...............
. . . . . . . ...... .. .... ... ....... ..... ..... ..
..............................
. . . . . . . ..............
. . . . ... .......
. . . . . . . .............
. . . . . . . ... .... .... ... .. .... ..... ..... ...
... .... .. .... ... .... ... .... ... .... ..
.. ..... ..... ... .... .... ... .... .... .
..... .... ..... ..... ...... ..... ... .
...................................
. . . . . . . ................ ............. .
..
.........
.. . . . . . . . . . .
.................. .............................
............
.....................................
.. . . . . . .
... .......... ...... ...... ....... .. .... ...
....... ..... ..... ...... ..... ... ... .... .
.. .... ... .... ..... ..... ...... ...... ....
...... .... .... ..... ..... .. ... .. .... ...
..... ..... .... ... .... .... ... .... .. ... ..
............... .
... ...................
.. . . . . . .
... ......
. . ... ..... ... ... ......... ......... ..... .
.... .... ...... ... .... ....... ..... ....... ... .... ......
.. ...... .... ..... ...... ....... .... .... ..
.... .. ..... .. .... .... ... ..... ...... ... .
... .... ..... ..... ..... ... ...... ..... .....
...... ... .... .... .... .... .... ..... ..... ... ....
.... .... ..... ... ..... ...... .. ..... ....
.... .... .... .... ..... ... ... .... .... .....
.....
. . ... .... .... .. .... ..... ... ..... ...... ... .... ..
... .. ..... ..... ........ .... ... ..... ...
.. ....... ..... ........ ..... .... .... ... .
... ..... .... ..... ..... .... .... ...... ..
.. ..... ... .... ...... ... .... ..... .... ....
....................
... ................
. . ... ..........
. . . . ... .........
. . . . ... .............
. . . . . . .... ..... ....... ....... ..... .... ..
.. ... ...... .... ......... .... .... ...... .
.. ...... ... ...... ... ... .... ...... .... ..
.... ...... ..... .... .... .... ....... .....
....................................
. . . . . .
. . ... ...........
. . . . ... .. ... ..... ....... ..... ...... ... ....
....... .. .... ....... ..... ..... .... ... ...
.... .... ........ ...... ... .... ...... .... ..... .
.... ... .. .... ........ ... ... .... .... .... ...
....... .... ..... .. .... ... ...... ... .... ..
... ....... ..... ... ....... .. ... ..... ...
.. ....... .... ...... ..... ... ...... .... .
....... .
. . . . ... ......... ..... ........ ...... ... ... .....
.. .......... ... ... .... .... ...... .. .... ...
.... ....... .... ... .. .... ...... .... ...... .
....... .. .... ..... .... ... ....... .. .... ...
....... ........ .... .... ..... .... .... ... ....
.... .. .... ...... .... ..... ..... .. .... ....
... ... ...... ... .... .... .. ... ..... .... ....
...... .... ...... .. ... ... ..... ... .... ....
...................
. . . . ... .. ... ..... .... ....... ... .... .... ...
.... ...... .... ...... ..... ........ .....
.. .... .... ..... .... ..... .... ..... .... ... .
......... ..... .. .... ..... ... ...... ......
... .... ..... .. .... ...... .... .. .... ... ....
.. ... .. .... ... .... ... .... .... ... .... ... ...
... ....... ... .... .. .... .... .... ... .... .
................................
. . . . ... .... .... ...... ... .... ........ .... ...... ..
.... ...... .... .. ... ... ...... ..... ........
... .... ....... ..... .. .... ... ..... .... ..
.... .... ... ... .... ... ....... .. ..... .....
... ..... ..... .... ... ... .. ... ... ...... ..
.... ... .... ..... .. ...... ..... ... .......
... .. ..... ....... ...... .... ....... ... ..
... .. .... ... ........ .... ... ...... ..... ..
.............
. . . . ... .... ...... ... ..... .... ... ... .... ....
...... ...... .. ... .... .... ... ... ... ......
..... .... ..... .......... ........ ... ..
....... ..... ..... .... ... .... .... ..... ..
.. .... ... .. ....... ... ...... ...... ..... .
.............
... ....
. . ..... .......
... ....
. . .... .. ...... .. .... ..... ..... .... ......
.. .... ...... .... .... .. ......... ........
.............
. . ... .... .......................... ... .... .........
........ ...... ..... ... .. .... ........ .... .
... .... .... ..... ... ..... .... ....... ....
.. ... ......... ...... .. ... ... .... ... ... ....
..... ... .... ....... ...... ...... .... ...
.................
. . ... ......... ..... .......... ........ ....
.. ... .... ..... ........ ..... ... ...... ... ... ...
.... .......... ... ... ........ .. .... .... ...
....... ..... .. ..... ... ..... ..... .... ..... ..
...... ... .... ............. ..... .. ........... ....... ..
....... .... ....... ...... .. ...... ... ..... ..
.... .... ... .... .... ..... ....... .. ... ....
............................
. . ... .......... ...... ... .... ......... ....... ... ....
.... ... .... .... ..... .... ..... .... ..... ...
...............................
. . ... .... ... ... .... ...... .... ... ..... ...... ...
.... ........ .... ...... ..... .... .. ..... ..
..... ... .... ... ...... ... ..... ... ...... ...
...... .. ..... .... ........ .. ..... .... ...
.. .... ... .. ..... ... .... ... .... ... ... .. ..
..............
. . ... ....... .... ... ... ..... ...... .... ...
.. ...... .. ..... .... .... ... .... ..... .... ..
..... ... ..... .... ..... ... .... ..... ....
.. ...... ... ... .. .... ... ... ...... .... .. ...
.................................
... ..
. . ... .............
. . . . ....... .... ..... ...... .... ..... .....
........ ..... ...... .... .... ... ...... ...
.... .. ...... .. .... ... ..... ... ...... .....
..... ....... ..... ... ....... ...... .... .
..... ... ...... ...... .... .... .... .... ....
..... .... .... ..... ... .... .... .... .... ...
.....
. . . . ............ ..... ... ....... ..... ..... .
... ..... ..... .... .... .... ..... .........
.... .... ...... ....... .... .. .... ... .....
....... .... ..... .... .... ..... ....... ....
.... .... ... .. .... ... ..... ...... ........ .
.. .... ...... ...... ..... ..... ...... ....
... ..... ... ...... ..... .... .... ..... ... .
... .... ...... .... ....... .. ..... ..... ...
.............. ... .... .............
. . . . ..... .................................
.. .... ... ..... ..... ............. ...... ...
.... ... .... ... .... ...... .... ..... .... ... .
.... ........ ..... ..... ..... ................
..... ....... ......... ...... .... ... ........
..... ..... ..... ... .. ...... ...... ..........
.... .... ... ..... .... ...... ..... ... ....
.................................
. . . . ............. ..... .... .... .... ..... .. ..
... .... .... ....... ..... .. .... ...... ....
..... ...... ... .... ......... ... ........ ... ..... .... .
... .... .... .... .... .... .... .... ..... ..... .
..... ....... .... ..... .... .... .... .... ..
.. ..... ...... ... .... .... .... .... .... ....
.... .... .... .... ...... .... .... .... .. .....
...... ..... .... .. ..... .... .... .... ....
........................... .... .... ......... .....
. . . . ................. ................... ..
... .... .... .... ..... ..... .... ... .... ... .
... .... .... .... .... .... .... .... ...... ..
... ... .... .... .... ...... .... ...... ... ...
.. .... ..... ..... .... .... .... .. ... .......
..... .... .... .... .... ... ... ..... ... .... ..
....... ........ .... ....... ...... ...... ....
...... ... .... ... .... ..... ..... ... .... ...
.... .... .. ... ..... .......... ...... .... .... ......
... ........ ........ .. ........ ........ ......
...............................
. . . . ..... ..... .... ...... .......... ... ... ..
.. .... .... ..... ... .... .... ... ... .. ..... .
.. ... ...... .... .... ..... ... .... ... ... ..
.. .... .. ... ... .... .... .... .. ..... ..... ..
... ... ..... .. ..... .... ..... ... ......... .
... .... ... .... ..... .... ... ...... ... ... ..
.. ..... .. .... .... ....... ... .... ... ......
.... ...... ....... ... ..... ... .... ...... .
..... .. .......... ..... ... ...... ..... ...
.... ... ..... ............ ...... ... .... .......
... ... ...... ..... ...... .... ... ...... ... .
.. .... .... ...... ..... ...... .. .. ... ... ..
............ .
. . . . . .
. . . . ..... ... .... ... .... ... ...... .... ......
..... .... ..... ..... .... .... ....... .... .
.... ........ .... .... .... .... .. ..... .....
.... .... ... .... .... ... ... .... ..... ... ....
.... .. ... .... ..... ... .. .... .... ..... ...
.. ...... ..... .. .. .... ... ... ...... .... ...
... ...... ...... ...... ........ ..... ....
... ..... ... ... ............ ..... .... ....
................... .....................
. . . . ..... ... .... ... ...... ....... ... .. .....
.... ..... .... .. ....... .... .. ..... ..... ....
...... ...... .... ... .... .... ... ..... ... .
.. ... ..... ....... .... .... .... ..... .... ..
.. ..... ...... ... ....... ..... .... ......
..... ..... ..... ..... ... ..... ... ..... .. ..
.... .. ...... ...... .... ..... ..........
...... ... .... ..........................
. . . . .... ..... ...... .... ... .... .. .... ... ... .
... ..... ....... ..... ..... ... ...... ... .
.. ..... ...... ...... ... .... ..... .... ......
....... ..... ... .... .. .... ....... .... ....
... .... ...... ... ... ...... .... .... ..... .
...... .... ..... .... ..... ..... ..... ....
... ..... .... ... .... .... ...... ... .... ...
... .... ...... .... ....... ..... .... .... .
..... ..... ..... ... .............. ...........
.... ..... ....... ........ .... ..... .... .
.......................................
. . . . ...... .... ..... .... ... ...... .. ..... ...
.... .... ... .... ... ...... .... .. ..... ... .
.. ...... .... .... ... .... .... .... ..... .. ..
.. ... ......... ...... ...... .... .. .... ..
.. ... ..... ... .... .... ..... .... ... ... .. ..
..... ... .... ... ... ... .... .... ...... .. ...
.... ... ...... .... ...... .... ...... .... .
.... .... ....... .... .... .. ..... . ... ... ..
.. .... ..... .... ...... .. ... ... .... ..... .
......
. . . . .... ... ...... ... .... ... .... .... ... ...
... ... .... ... ...... .... ..... ... ...... ...
.... .... .... ..... .... ... ..... ... ..... ...
...... .... .... .... .... .... ...... ...... .
.... ... .... ....... .. ... .... ..... ... .....
.. ........ ....... .... .... .... .... .... ..
.... .... ..... ..... ..... .... ...... ..... .
... ... .... .. .... ... .... .. ..... ...... ....
........................
. . . . .......... ....... ...... ... .... ... ... ..... ..
.... ... .... .... .... .... ... ..... .. .... .... .
.. ..... .......... .... .... .... ....... ..
.. ........ .. ..... .. ........ .... ... .... ....
.. .... .. .... ... .. .. ... ..... ... ..... ......
... .... .... .... ... .... ...... .... .... .. .
... ... .... .. .... ..... ... .... .... ..... ...
........................................
.... ..... ..... ........ .... ........ ... .. ....
.... ... .... .... .... ..... .... ..... .... ..
.... .... .... ..... .... ..... ..... ....... .
.. .... .... ... .. ... .... .... .. ..... ..... ..
.. ..... ..... ... ... .... .... ...... ..... ...
......................................
. . . . .... ........ .... ..... .. .... .... ..... ...
... .... .. ...... ..... ..... ..... ..... .. ...
... .. .... ... .... ... ..... .. .... ........ .
.. .. .. ... .. .... ... ...... .. ...... .... ....
..............
. . . . .. ... ....... ....... ...... .... .... ...
... .. .... ... ... .... ... ... .. ...... .... ...
.. .... ..... .. .... .... ... ... .... .... .... ..
... .. .... ... .... .... .... .... .... ..... ..
..... ..... ... .... ..... .... .... ...... .... .
.... ...... .. .. ... .. .... .... ..... ..... ....
... .. .... .... .... ..... .... .... ....... ..
.................
. . . . ..... .. ... ........................ ... .
... ................................
. . ... .............
. . . . ..... .... ... .... ... ...... ... ..... ...
... ..... ... ... .... ..... ... ...... ..... ..
.... ...... ... ...... ... .. .... ... .... .. ... .
...................................
. . . . ....... .... .. ...... ..... ... .... .. ... ....
... ... ..... ...... ... .... ........ ..... ...... ..
.. .. ..... ....... ....... .. .... ...... .... .
.... .................. ... ..... .. ......
.... ... .... .... ..... .... ... ... .... .... .
....
. . . . ....... .... .. ..... ..... ......... .. ... ...
.... ... .... .... .... .... ... ... ...... ....
.... ...... ...... ...... ....... ..... .. ..
.....................
. . . . ........ ... ... .... ..................
....................... ... .... ... ..... ...
.. .... ...... .... .... ... .... .... ....... ... .
... ..... ..... .. .... ... .... ... ..... ..... .
.........................
. . . . ...... ..... ... ....... ...... ...... ....
..... ... .......... .... ... ....... ....... ..... ... ...
....... ...................... ... .... ...
.... ..... ....... ... ...... ..... ....... .
... .... .... .. ..... ..... ..... .. ... ..... ....
.... ...... ... ...... ... .. ... .... ..... ....
...... ..... ..... ..... ... ... ..... .... ..
......................
. . . . ..... ..... ... ..... ...... ..... .... ....
.... .... ..... .............. ...........
.... ....... .... ....... ... ........ .....
....... ... .... .......... ..... .. ..... .. .
.. .... .... ..... ..... .... .... ... ..... ...
... .. ... ...... ... ...... .. .... ........ .. .
....... .... ... ..... ....... ..... ..... ..
.... .... ..... ..... .... ... .. ..... .. .... ...
........ .. ...... .... ... ....... ..... ...
... ..... ..... .... ....... ... .... ... .. ...
...........
. . . . ...... ..... .. ...... ... ...... ..... ...
.. .. ... .... .. .... ..... ... .... ... .. ......
..........................
. . . . ..... .. ... ....................... .... ..
.. .... ....... ...... .... ... ..... .... ... ...
.............
... ..
. . .... ... .... ..... .... ..................
.... ..... .... ... ...... ..... .... .........
......... .... ..... ... ...... ... .... ... ...
...
...... . . .... . . ..
..............
................
...............
별 지
.....
1.「대한민국헌법」
..... .................................
. .........................................
. ... ......
2.「국가인권위원회법」
.......... ...... .... .... ... .... ..... .... ...
... ...... ... ...... ....... .... ... .. .... ... ...
.............................
. . ... ...... ....... ... ........ ......... ... .. .
......... .... ....... ..... ... ..... ... ......
..........................
. . ... .... .........................
. ...........
......... .... ...... .... .... ... .... .... ... ....
........................
. . ... ...... .... .... ...... ...... .... ... ..... .
........
. . ... ..... ......... .... ... ...... ...... ..... ..
.....
. . ... ... ...... ...... .... .... ...... ..... .....
..
. ....... .... ..... ... .... ...... .. .... .... ...
.......
.......... ... .... ...... .... .... ... ...... ...
... ...... ..... .... ...... .. ........ ... ....
............................................
. . ... .......................
. . ... .....................
. ...... .... .... .... ... ..... ... ... ..... ......
...................
3.「집회 및 시위에 관한 법률」
......... .. .... ... ... ....... .... ...... ... ...
... ... .. ... ... .... ... ..... ...... .... ..... ..
... .... ..... ... ... ....... ...... .... .... .....
... ... .... .. .. .... ..... .... .... ..... ... ...
...... ...... .... .. .. .... ...... .... .... ...
..............................
. . ... ..
. . ... ................
. . ... ..
. . ... ........ ..... .. ..... ....... ....... .......
.............
. . . . . ... ..
. . . . . ... ..
. . . . . ... ..
. . . . . ... ...
. . ... .............
. . ... .........................
. .............................................
............................................
. ...... ..... ... .... ..... ... .... ... ..... .. ..
...........................................
. ...... ... .... ... ......... ........ ... ... ....
.. .... .... ... ..... .. ... .... ... ...... ..... ...
..............
. ...... ... .... ... ..... .. ... .... ... ... .... ....
.... ... .... .. .... .... ... ... .... .... ... ..... .
... ... .... ... ... .... ..... ..... ... ..........
.............................
....... .. .... ... ... ... .... ......... ... ..... .
... ......... .... ..... ... .... ... .. ... ... ..
.. ..... .... ..... .... .... ..... .... ... ... ....
.... ... ...... .... .. .... .... ... ... .... ..... .
... .... .... ... .... .... ... .... ..... .... .... ..
... ... .... ... ... ... .... .... .... .... .... ....
........................
. . ... ........ ............................
. . ... ................................
. . ... ..............................
. .......... ... ... .... .... .... ..... ... .... ..
.. ... ... .. ..... ... ... ...... .... .... ..... ...
.... ... ... .... .... ..... .... .. ... ... .... ....
..........
. .....
. .... ... .... ... ... ... .... .. .... ..... ... .....
.........................
.......... .... ...... ... ... .... ...... .... .. ...
... .... .... ........ ... .... .. .... .... ..... ....
...................................
. ..... .... ..... ...... ... ....... .... ..... ...
....................
4.「경찰법」
.......... .... ...... .... ...... .. .... .... ....
...... .. .... ...... .... .... ... ... .... .... ...
............
.......... .... ...... .. .... ..... .... .... ....
... .... .... .... ...... ...... ... ...... ......
........ ....................
5.「경찰관직무집행법」
............ .....
. ... ... .... ..... .... .. ...... .... ..... .... ..
......................
............ ....................
. . ... ..............
. . ... .................
. . ... ................
. . ... ..............
. . ... ...............
........ .... .... ...... ... ... .... .... ..... ..
.. .... .... ... .... ... .... .... ..... .... ...... ..
... .... ......... .... .... ... ... .... .... ... ..
.................
. . ... .. .... .... ... .... .... ... ...... .... .... ....
.
. . ... ....... ........... ....... ...... ...........
.............
. . ... .. .... ... ... .... .... ... ...... ...... ......
..............................
. .....
. ...... ..... .... .. .... ..... ... ........ .... .
........
. .....
........ .... .... ...... ...... .... ....... ... .
... .... .... ... ..... .... ...... .... .... .....
.. .... .... ....... .... ..... .... .... .... ... .
..................................
. ...
6.「형사소송법」
................ .........................
.......... .............. .... ..................
.............. ... ....... .... .... ..... ... ... ...
.................................
. . ... .... .... .... ..... .... ..... ..... ....... ....
..
. . ... ............ .... ..
. ........ .... ... ... ....... ..... ... ...... ..
...........
. ..... ... ...... ... ..... .... .... ...... .... .
.. .. ... .... ..... .... ... ... .... .. .. .... .. .....
....................
7.「인권보호를 위한 경찰관 직무규칙」
......... .. .... .... ...... ...... ..... ......
... ...... ..... ... .... .... ..... ..... .... ..
.....
. .....
8.「경찰복제에 관한 규칙」(2009. 12. 9. 행정안전부령 제120호로 개정되기 전의 것)
......... .... ...................... ... ....
... .... ..... ....... ... ...... ..... .......
..................
. ..... ...... ... ......... ..... .... ... ..... .
.....................................
. ..... .. ..... .... .... .... .... ..... ....... ..
.... ....... ... .... .... ... ...... .... .... ....
..........................................
별지
........ ...... ... ..... ........
.
※ 2008. 1. 28.자 전원위원회 권고 중 집시법 제8조 제2항 관련 부분
. . . . ......... ......... .. ........ ...
..... ...... ..... .... ... .... ... .. ....
.................
. . . . ... ...............
. . . . . . . ...... .. .... ... ....... ..... ..... ..
..............................
. . . . . . . ..............
. . . . ... .......
. . . . . . . .............
. . . . . . . ... .... .... ... .. .... ..... ..... ...
... .... .. .... ... .... ... .... ... .... ..
.. ..... ..... ... .... .... ... .... .... .
..... .... ..... ..... ...... ..... ... .
...................................
. . . . . . . ................ ............. .
..
출처: 국가법령정보센터 국가인권위원회 결정문. 신청인·피심인 등 당사자 칸은 따로 싣지 않습니다(본문의 이름은 원천이 가린 그대로입니다).